Lượng phân bón cho sầu riêng bao nhiêu là đủ? Bón sai 1 lần, mất trắng cả vụ!

Lượng phân bón cho sầu riêng bao nhiêu là đủ? Đây là câu hỏi khiến không ít nhà vườn đau đầu mỗi khi bước vào vụ mùa mới. Việc xác định chính xác liều lượng dinh dưỡng không chỉ giúp cây khỏe mạnh, năng suất cao mà còn tiết kiệm chi phí vật tư đang ngày càng đắt đỏ. Bài viết dưới đây sẽ đi sâu phân tích nhu cầu dinh dưỡng và hướng dẫn chi tiết quy trình bón phân chuẩn kỹ thuật cho từng giai đoạn sinh trưởng của cây sầu riêng.

Tầm quan trọng của việc kiểm soát lượng phân bón

Sầu riêng là loại cây trồng khó tính, nhạy cảm với điều kiện môi trường và chế độ dinh dưỡng. Việc cung cấp dinh dưỡng cho cây không đơn thuần là bón càng nhiều càng tốt. Kiểm soát chặt chẽ lượng phân bón mang lại ba lợi ích cốt lõi cho nhà vườn.

Thứ nhất, dinh dưỡng cân đối quyết định sức khỏe bộ rễ và dàn lá. Khi bón thiếu, cây còi cọc, sức đề kháng kém, dễ bị sâu bệnh tấn công. Ngược lại, tình trạng thừa phân, đặc biệt là thừa đạm, sẽ khiến cây phát triển cành lá quá mức, tược non ra liên tục gây rụng trái sinh lý hoặc làm nứt gai, sượng cơm khi thu hoạch.

Thứ hai, bón đúng lượng giúp bảo vệ hệ sinh thái đất. Việc lạm dụng phân bón hóa học với liều lượng cao trong thời gian dài sẽ làm đất bị chua (pH giảm thấp), đất đai chai cứng, hệ vi sinh vật có lợi bị tiêu diệt. Khi đất suy thoái, rễ cây không thể hấp thu dinh dưỡng dù bạn có bón nhiều đến đâu.

Thứ ba là bài toán kinh tế. Chi phí phân bón thường chiếm tỷ trọng lớn trong đầu tư nông nghiệp. Tính toán lượng phân bón phù hợp giúp nhà vườn tối ưu hóa chi phí đầu vào, gia tăng biên độ lợi nhuận sau mỗi vụ thu hoạch.

Những yếu tố then chốt quyết định định mức phân bón

Không có công thức phân bón nào là tuyệt đối cho mọi vườn cây. Để xác định lượng phân bón cho sầu riêng chính xác, nhà vườn cần căn cứ vào các yếu tố thực tế tại vườn nhà.

Độ tuổi và kích thước tán cây

Cây sầu riêng ở các độ tuổi khác nhau có nhu cầu dinh dưỡng hoàn toàn khác biệt. Cây kiến thiết cơ bản (1-3 năm đầu) cần dinh dưỡng để phát triển khung tán, bộ rễ. Cây kinh doanh (đang cho trái) cần dinh dưỡng để nuôi trái và phục hồi.

Ngoài ra, đường kính tán cây là thước đo quan trọng. Tán càng rộng, bộ rễ càng vươn xa và sinh khối lớn, đòi hỏi lượng phân bón nhiều hơn so với cây có tán nhỏ, dù cùng độ tuổi.

Đặc điểm thổ nhưỡng

Tính chất đất quyết định khả năng giữ phân và cung cấp dinh dưỡng cho cây.

Đất thịt, đất sét: Có khả năng giữ nước và phân bón tốt, nhà vườn có thể bón số lần ít hơn nhưng lượng phân mỗi lần có thể cao hơn một chút.
Đất cát, đất xám: Khả năng giữ phân kém, dinh dưỡng dễ bị rửa trôi. Với loại đất này, nguyên tắc bất di bất dịch là “chia nhỏ bón nhiều lần” để cây kịp hấp thu.
Đất phèn: Cần ưu tiên bón lân và vôi để nâng pH trước khi bón các loại phân khoáng khác.

Giống sầu riêng

Mỗi giống sầu riêng có đặc tính sinh trưởng riêng. Giống Dona (Monthong) thường có khả năng sinh trưởng mạnh, thời gian nuôi trái dài (khoảng 120 ngày) nên cần lượng dinh dưỡng cao hơn và kéo dài hơn so với giống Ri6 (thời gian nuôi trái ngắn hơn, khoảng 90-100 ngày).

Quy trình và lượng phân bón cho sầu riêng theo từng giai đoạn

Đây là phần quan trọng nhất trong quy trình canh tác. Việc chia nhỏ và điều chỉnh lượng phân bón theo từng giai đoạn sinh lý của cây sẽ quyết định năng suất cuối vụ. Dưới đây là khuyến nghị chi tiết cho vườn sầu riêng kinh doanh (từ 5 năm tuổi trở lên).

Giai đoạn phục hồi sau thu hoạch

Sau một vụ mang trái nặng nhọc, cây sầu riêng bị kiệt sức, bộ lá xơ xác và rễ bị tổn thương. Mục tiêu giai đoạn này là tái tạo bộ rễ mới và cơi đọt mới.

Cắt tỉa và rửa vườn: Sau khi thu hoạch xong, tiến hành cắt tỉa cành tăm, cành sâu bệnh.
Phân hữu cơ: Đây là thời điểm vàng để bón hữu cơ. Lượng bón từ 30 – 50kg phân chuồng hoai mục (hoặc 15-20kg phân hữu cơ nở) cho mỗi cây. Phân hữu cơ giúp cải tạo đất tơi xốp, tạo môi trường cho rễ non phát triển.
Vôi nông nghiệp: Bón 1-2kg/cây rải đều khắp mặt mô để nâng pH, khử trùng nấm bệnh.
Phân vô cơ (NPK): Sử dụng các dòng có hàm lượng Đạm và Lân cao như NPK 20-20-15 hoặc 16-16-8. Lượng bón dao động 0.5 – 1kg/cây, có thể chia làm 2 lần bón cách nhau 10-15 ngày để hỗ trợ cây ra cơi đọt đồng loạt.

Giai đoạn phân hóa mầm hoa (Làm bông)

Giai đoạn này quyết định số lượng hoa và khả năng đậu trái. Mục tiêu là tạo sự khô hạn cục bộ (xiết nước) và chuyển đổi trạng thái cây từ sinh trưởng (ra lá) sang sinh sản (ra hoa).

Dinh dưỡng qua gốc: Trước khi xiết nước khoảng 15-20 ngày, bón các dòng Lân cao để già lá nhanh và phân hóa mầm hoa. Sử dụng Lân Super hoặc Lân nung chảy từ 2-3kg/cây. Kết hợp NPK có hàm lượng Lân và Kali cao như 10-30-20 hoặc 6-30-30 với lượng khoảng 0.5-1kg/cây.
Dinh dưỡng qua lá: Phun các chế phẩm tạo mầm chứa Lân và Kali cao. Lưu ý tuyệt đối không bón phân chứa nhiều Đạm trong thời điểm này vì sẽ kích thích cây đi đọt, làm bông ra lọt chọt hoặc bông bị nghẹn.

Giai đoạn ra hoa và đậu trái non

Khi mắt cua đã sáng đều và bắt đầu ra hoa, cần duy trì độ ẩm vừa phải và dinh dưỡng hợp lý để nuôi hoa mập, khỏe.

Trước khi hoa nở 1 tuần: Bón nhẹ NPK ba số cân bằng (như 15-15-15) lượng rất ít, khoảng 0.3-0.5kg/cây để hoa khỏe, tăng sức sống hạt phấn.
Giai đoạn xổ nhụy: Ngưng tưới nước nhiều và ngưng bón gốc để tránh rụng hoa hàng loạt.
Sau khi đậu trái (chạy trái): Khi trái non bằng ngón tay cái, bắt đầu bón lại. Sử dụng NPK 12-11-18 hoặc 12-12-17. Lượng bón: 0.5 – 0.8kg/cây. Định kỳ 10-15 ngày/lần.
Vi lượng quan trọng: Phun bổ sung Canxi – Bo định kỳ 10 ngày/lần giúp cuốn chắc, chống tầng rời, hạn chế rụng trái non.

Giai đoạn nuôi trái và phát triển trái

Đây là giai đoạn cây cần nhiều dinh dưỡng nhất để “bơm” vào trái. Lượng phân bón cần tăng dần theo kích thước trái.

Nuôi trái lớn (từ 1kg đến 2kg): Tiếp tục dùng NPK ba số cân bằng hoặc công thức 2-2-3 (như 15-5-20, 17-5-23). Lượng bón tăng lên 1 – 1.5kg/cây/lần.
Giai đoạn lên cơm (trước thu hoạch 1 tháng): Chuyển sang dòng phân có hàm lượng Kali cao (Kali Sunphat – K2SO4 là tốt nhất để không bị sượng cơm). Công thức khuyến nghị: 12-12-17 hoặc NPK chuyên dùng cho sầu riêng giai đoạn cuối. Lượng bón khoảng 0.5-1kg/cây.
Bổ sung Trung – Vi lượng: Magie giúp xanh gai, kẽm giúp lá quang hợp tốt, Canxi Silic giúp vỏ trái cứng, hạn chế nứt gai, nứt dọc thân trái.

Những sai lầm thường gặp gây lãng phí và hại cây

Dù đã có quy trình, nhiều nhà vườn vẫn mắc phải những lỗi cơ bản khiến hiệu quả sử dụng phân bón không cao, thậm chí gây phản tác dụng.

Sai lầm phổ biến nhất là bón phân khi cây đang suy yếu hoặc bộ rễ bị tổn thương. Khi rễ đang bị bệnh thối rễ, tuyến trùng tấn công, việc đổ thêm phân hóa học vào không khác gì “đổ muối vào vết thương”. Lúc này, phân bón trở thành chất độc làm rễ chết nhanh hơn. Nguyên tắc là phải chữa bệnh cho rễ, phục hồi rễ xong mới được bón phân.

Thứ hai là bón thừa đạm khi đang nuôi trái. Nhiều người lầm tưởng đạm giúp trái lớn nhanh. Thực tế, thừa đạm giai đoạn này kích thích cây đi đọt non. Cây sẽ ưu tiên dinh dưỡng nuôi đọt và đào thải trái non (rụng trái sinh lý), hoặc làm trái bị méo mó, cơm bị nhão, mất mùi thơm đặc trưng.

Thứ ba là bón phân sai vị trí. Rễ tơ (rễ hút dinh dưỡng) của sầu riêng tập trung chủ yếu ở hình chiếu tán lá (vành tán). Nhiều nhà vườn thói quen đổ phân sát gốc. Tại vùng sát gốc chủ yếu là rễ cái có nhiệm vụ neo giữ cây, khả năng hút dinh dưỡng rất kém. Bón sát gốc nồng độ cao còn gây cháy cổ rễ, nứt thân xì mủ.

Kỹ thuật bón phân nâng cao hiệu quả hấp thu

Để mỗi hạt phân bón bỏ xuống đều được cây hấp thu tối đa, nhà vườn cần áp dụng các kỹ thuật canh tác bổ trợ sau:

Quản lý độ ẩm đất:

Phân bón cần nước để hòa tan. Bón phân trên nền đất khô khốc mà không tưới đủ nước thì phân sẽ bốc hơi (với đạm) hoặc nằm trơ trên mặt đất. Quy trình chuẩn là: Tưới nhẹ cho đất ẩm -> Rải phân -> Tưới lại lượng nước vừa đủ để phân tan và ngấm xuống tầng đất mặt.

Sử dụng chất điều hòa và hỗ trợ:

Kết hợp phân bón vô cơ với Axit Humic hoặc Axit Fulvic. Các chất này đóng vai trò như “người vận chuyển”, giúp càng bẻ gãy các liên kết dinh dưỡng khó tiêu trong đất, đồng thời kích thích rễ tơ phát triển mạnh để hút phân. Việc trộn Humic với NPK để rải hoặc tưới là giải pháp rất hiệu quả và tiết kiệm.

Kiểm tra pH đất định kỳ:

pH đất lý tưởng cho sầu riêng là từ 5.5 đến 6.5. Nếu pH dưới 5.0 (đất chua), cây chỉ hấp thu được khoảng 30-40% lượng phân bón vào, 60% còn lại bị keo đất giữ chặt hoặc rửa trôi. Vì vậy, đo pH và bón vôi hoặc chất nâng pH định kỳ là chìa khóa để tiết kiệm tiền phân bón.

Xác định lượng phân bón cho sầu riêng là nghệ thuật kết hợp giữa khoa học và sự thấu hiểu vườn cây. Không có công thức nào tốt hơn việc nhà vườn thường xuyên thăm vườn, quan sát màu lá, độ sung của cây để điều chỉnh liều lượng kịp thời. Hãy nhớ nguyên tắc “thiếu thì bón thêm dễ, thừa thì lấy lại khó”. Việc áp dụng đúng quy trình, đúng thời điểm và đúng liều lượng sẽ giúp cây sầu riêng bền sức, cho năng suất ổn định qua nhiều năm và mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho nhà nông.

Nếu bạn cần tư vấn cụ thể hơn về công thức phân bón cho từng vùng đất hoặc xử lý các vấn đề cây bị sốc phân, hãy để lại câu hỏi để được hỗ trợ chi tiết.

QUÝ ĐẠI LÝ LIÊN HỆ VỚI SINOCHEM ĐỂ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN TẠI KHU VỰC.

CÔNG TY CỔ PHẦN SINOCHEM VIỆT NAM

📞 Hotline tư vấn: 0941.800.220

🌐 Cam kết chất lượng – Giao hàng nhanh – Hỗ trợ kỹ thuật tận nơi